بازگشت آژانس به نقطه صفر

بازگشت آژانس به نقطه صفر، پرده آخر البرادعی با خوش‌رقصی برای غرب/ سلطانیه: پشیمان می‌شوند

گروه سیاسی- شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی 4 سال پس از آنکه حدود 4 سال قبل در فوریه 2006 آخرین قطعنامه خود علیه ایران صادر کرد و پس از آن پرونده ایران را به شورای امنیت سازمان ملل فرستاد تا براساس آنچه که آن‌ها را تدابیر سخت‌گیرانه‌تر علیه ایران می‌خواند، بتواند جمهوری اسلامی را از ادامه پیشرفت‌های هسته‌ای‌اش منصرف کند، روز جمعه 27 نوامبر 2009 به این نتیجه رسید که حالا که 4 قطعنامه شورای امنیت برای متوقف کردن ایران هسته‌ای نیز بی‌نتیجه بوده، بهتر است برای حفظ آبرو هم که شده، نوار را از اول بزند و بار دیگر از قطعنامه دادن علیه ایران در شورای حکام شروع کند تا همان‌طور که ایران طی این 4 سال و در عین قطعنامه‌ها و اظهار نگرانی‌های بی‌پایه غرب هسته‌ای شد و اکنون حدود 8 سانتریفیوژ آن در نطنز می‌چرخد و سایر مجتمع‌های هسته‌ای آن نیز کاملاً فعال است، در دور دوم چرخیدن نوار اظهار نگرانی‌های چند کشور معدود نیز، سایر فرآیندهای هسته‌ای خود از جمله تأسیسات مهم فردو را تکمیل کند.

بانی قطعنامه ضدایرانی شورای حکام که بود؟

روز چهارشنبه در حالی که رئیس‌جمهوری اسلامی ایران به‌منظور دیدار با همتای ونزوئلایی خود در کاراکس به‌سر می‌برد، گیدو وستروله وزیر امور خارجه آلمان پس از دیدار با البرادعی اعلام کرد پیش‌نویس قطعنامه علیه ایران در نشست آتی شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی از سوی آلمان آماده شده و با حمایت گسترده روبرو خواهد شد.

در واکنش به این اظهارات منابع آگاه از متقاعد کردن حدود دوسوم از اعاضای آژانس برای رأی دادن به این قطعنامه ضدایرانی توسط اعضای غربی 1+5 خبر دادند.

پرده آخر البرادعی با خوش‌رقصی برای غرب

از سوی دیگر، محمد البرادعی دیپلمات 67 ساله مصری نیز که کمتر از 3 روز دیگر تا پایان دوره مأموریت 12 ساله وی در آژانس زمان مانده و قرار است دفتر کارش را روز دوشنبه 30 نوامبر به یوکیا آمانو 62 ساله ژاپنی تحویل دهد، در خوش‌رقصیی دقیقه 90 خود به امریکا، ضمن غیرشفاف نشان دادن برنامه هسته‌ای ایران، بر پذیرش بدون شرط پیش‌نویس توافقنامه مبهم وین تأکید کرد و با این اظهارات عملاً نقش آتش‌بیار معرکه غرب در صدور قطعنامه علیه ایران شد.

البرادعی در اظهارات خود که از سوی برخی رسانه‌ها به تندترین اظهاراتش علیه ایران طی سال‌های اخیر معروف شد، ادعا کرد: تهران نمی تواند نگرانی ها در خصوص برنامه هسته‌ای خود را با پیشنهادهایی که حفظ این مواد را شامل می شود، کاهش دهد. به‌منظور فرونشاندن بحران، این مواد باید از ایران خارج و فضا برای مذاکرات فراهم شود. نگه داشتن این مواد در ایران به چنین امری منجر نخواهد شد.

وی همچنین افزود: هم اکنون قرارداد طلایی در برابر ایران وجود دارد. پیشنهاد توافقنامه غنی‌سازی اورانیوم می‌تواند به جای برخورد، زمینه همکاری را به‌وجود بیاورد. توافقنامه پیشنهادی، منصفانه و متوازن است و در آن تضمین‌های زیادی وجود دارد. من بار دیگر ایران را ترغیب می کنم که از این فرصت بی نظیر که تا ابد ادامه نخواهد داشت، استفاده کند.

خبرگزاری فرانسه در این زمینه نوشت: «بر اساس طرحی که آژانس بین المللی انرژی اتمی آن را مطرح کرده، از ایران خواسته شده است 70 درصد از ذخیره اورانیوم با غنای پایین خود را برای غنی‌سازی بیشتر به روسیه ارسال کند و سپس این محموله برای تبدیل شدن به میله های سوخت به فرانسه ارسال شود. بر اساس این پیشنهاد، میله های سوخت سپس قرار است برای استفاده در رآکتوری تحقیقاتی در تهران که ایزوتوپ های پزشکی تولید می کند، به ایران بازگردانده شود. ایران هم اکنون اورانیوم غنی شده کافی برای ساخت بالغ بر 2 سلاح هسته‌ای را در اختیار دارد که اگر 70 درصد از اورانیوم غنی شده خود را به خارج ارسال کند، توانایی این کشور برای ساختن چنین سلاح هایی برای دست کم یک‌سال به تأخیر خواهد افتاد.»

البرادعی همچنین در بخش دیگری از ادعاهای آخرین روزهای کاری خود علیه ایران افزود: پنهان کاری ایران در مورد این تأسیسات جدید غنی‌سازی، اعتماد کلی را در این خصوص که تهران حقیقت را در خصوص برنامه هسته‌ای خود بیان می کند، کاهش داد.

بولتون: این قطعنامه هم مثل قبلی‌ها هیچ تأثیری ندارد

اما در شرایطی که شاخ و شانه کشیدن‌های البرادعی و مقامات غربی علیه ایران برای صدور قطعنامه در شورای حکام ادامه داشت، جان بولتون نماینده سابق امریکا در سازمان ملل به گفت‌وگو با فاکس‌نیوز شبکه جنگ‌طلبان امریکا پرداخت و آب پاکی را به روی دست تنظیم‌کنندگان قطعنامه ریخت: این قطعنامه نیز هیچ تأثیری بر ایران نخواهد داشت زیرا آژانس هیچ قدرت اجرایی ندارد اگر کل نظام سازمان ملل قدرت اجرایی نیز داشته باشد، این قدرت در شورای امنیت است. تاکنون سه قطعنامه شورای امنیت، ایران را باز نداشته است و قطعنامه دیگر نیز در صورتی که دولت امریکا بتواند آن را به تصویب برساند، تأثیری نخواهد داشت.

سلطانیه: قطعنامه همیشه اثر عکس داشته است

در عین حال، علی اصغر سلطانیه نماینده ایران در آژانس بین المللی انرژی اتمی نیز یک روز قبل از صدور این قطعنامه، به طرف‌های مقابل توصیه کرد فضای مثبت را مختل نکنند و بگذارند همکاری های فنی بین ایران و آژانس ادامه یابد.

وی که با خبرنگاران ایرانی حاضر در محل سخن می گفت، درباره پیش نویس قطعنامه ای که از سوی آلمان به این نشست ارایه شده است، افزود: همواره نشان داده شده است که قطعنامه ها، تحریم ها و تهدید ها اثر معکوس دارد و با مردم ما که سابقه تمدن هزاران ساله را دارند، با زبان زور نمی شود صحبت کرد بلکه باید از زبان منطق استفاده شود.

سلطانیه افزود: قطعنامه ها همیشه موضوع را پیچیده تر می کند و همواره اثر معکوس خواهد داشت، بنابر این ما توصیه و نصحیت می کنیم که از این کارها انجام ندهند و بگذارند امور در فضای مثبت و سازنده پیش برود.

تصویب قطعنامه بدون اجماع و با 9 رأی غیرموافق

اما علی‌رغم توصیه‌های نماینده ایران، روز جمعه پیش نویس قطعنامه علیه ایران در نشست شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی با 25 رأی مثبت و بدون اجماع تصویب شد.

تعلیق فعالیت های غنی‌سازی از جمله سایت فردو، اجرای کد ‏3،1‏ و پاسخ به سؤالات مربوط به هدف از ساخت سایت فردو از محور های اصلی قطعنامه است.

کشورهای برزیل، پاکستان، مصر، آفریقای جنوبی، ترکیه و افغانستان به قطعنامه رأی ممتنع و ونزوئلا، کوبا و مالزی به آن رأی منفی دادند. نماینده اذربایجان نیز در نشست شورای حکام غایب بود.

نماینده امریکا: ما که نمی‌خواستیم ایران را تنبیه کنیم

اما پس از صدور این قطعنامه، خبرگزاری فرانسه‏ به نقل از‏ گلین دیویس سفیر امریکا در شورای حکام نوشت: صبوری درباره برنامه هسته‌ای ایران در حال پایان یافتن است. البته منظور از این قطعنامه تنبیه یا مجازات نیست، بنابراین امیدوارم این قطعنامه به روند دیپلماتیک غرب با ایران تحرک بیشتری بدهد.

سلطانیه: از صدور قطعنامه علیه ایران پشیمان می شوند

در عین حال، نماینده ایران در آژانس بین المللی انرژی اتمی با اشاره به این که غرب از صدور قطعنامه علیه ایران پشیمان خواهد شد، به آن‌ها توصیه کرد اشتباه خود را جبران کنند.

سلطانیه در گفتگوی اختصاصی با الجزیره گفت همانطور که ملاحظه کردید، آژانس به‌عنوان یک سازمان فنی است، نباید تحت تأثیر اقدامات سیاسی قرار بگیرد. چنین قطعنامه ای پیامدهایی داشت و باعث جناح بندی هایی در آژانس شد، به گونه ای که برخی از اعضا به آن رأی مثبت و برخی رأی منفی دادند. این امر بیش از آنکه برای ما آثار منفی داشته باشد، برای آینده آژانس آثار منفی در پی خواهد داشت.

وی افزود: این قطعنامه همچنین همکاری بین ایران و آژانس را کاهش می دهد. زیرا پیش از این هر قدر با آژانس همکاری کرده ایم، با صدور قطعنامه علیه خود مواجه شده ایم. این سناریوی اسفبار امروز بار دیگر تکرار شد. آن‌ها باید از گذشته درس می گرفتند، این بازی بسیار خطرناک است.

سلطانیه در ادامه در پاسخ به این که آیا همکاری ایران با اژانس پس از صدور این قطعنامه کاهش خواهد یافت، گفت: همانگونه که پس از صدور قطعنامه گفتم یکی از پیامدهای آن، تأثیری است که بر همکاری های داوطلبانه ایران با آژانس خواهد گذاشت. ایران در 6 سال گذشته همکاری های داوطلبانه ای داشته است، به گونه ای که این همکاری ها بیش از تعهدات قانونی بوده است اما صدور چنین قطعنامه ای تمایلی برای ادامه این همکاری ها به وجود نمی آورد ولی با این حال همچنان همه تاسیسات هسته‌ای خود را برای بازرسی و نگهداری در اختیار آژانس قرار می دهیم ولی بیشتر از این کاری نمی کنیم.

نماینده ایران درباره روابط ایران با روسیه و چین که به این قطعنامه رأی مثبت داده اند، گفت: ترجیح می دهم در این خصوص اظهارنظری نکنم ولی بدون شک این قطعنامه آثار و پیامدهای بدی خواهد داشت، به‌ویژه در این برهه از زمان که متأسفانه فضایی منفی در وین به‌وجود آورده است، از هرگونه اظهارنظر در خصوص کسانی که به قطعنامه رأی دادند، خودداری می کنم ولی از کشورهایی که به آن رأی منفی دادند و 6 کشور دیگر که رأی ممتنع دادند، تشکر می کنم. اقدام آن‌ها نه تنها به منزله حمایت از ایران است بلکه نشان می دهد این کشورها به اصول عدم تعهد و اصول آژانس پایبند هستند.

طرفه: در گروه ‏1+5 درباره نحوه تعامل با ایران اختلاف است

اما شبکه الجزیره انگلیسی در ادامه اخبار و گزارش‌هایش درباره قطعنامه علیه ایران، نظر "معصومه طرفه" کارشناس انگلیسی ایرانی‌تبار را جویا شد که وی ضمن تأکید بر اینکه در گروه 1+5 درباره نحوه تعامل با ایران اختلاف وجود دارد، ادامه داد: بی تردید ایران از تصویب قطعنامه خوشحال نیست اما من نمی خواهم ارزش بسیار زیادی برای این قطعنامه قائل شوم زیرا در مقطع کنونی که فقط مساله محکوم کردن اقدامات ایران در ساخت مرکز هسته‌ای قم مطرح است، روسیه و چین با صدور قطعنامه موافقت کرده‌اند اما وقتی مسئله اعمال تحریم‌ها مطرح باشد، این دو کشور به مواضع قبلی خود بازخواهند گشت.

وی اضافه کرد: مشکل اصلی این است که جامعه جهانی نمی داند چگونه با ایران برخورد کند. سیاست چماق و هویج عملاً در گذشته کارایی چندانی درخصوص ایران نداشته است، یعنی مشوق‌های تعیین شده برای ایران به اندازه کافی جذابیت ندارد و تهدیدهای مطرح شده نیز به اندازه کافی تهدیدآمیز نیست.