خبرگزاری فارس: کارگردان «مختارنامه» عقیده دارد: ساخت کارهای مذهبی و دینی قسمت آدمهاست و به این مساله خیلی معتقدم. بین ترین و روشنترین آن هم همین سریال «مختارنامه» است.

به گزارش خبرنگار رادیو و تلویزیون فارس، مختار ابوعبیده بن ثقفی 5 سال بعد از حادثه خونین کربلا و یکسال بعد از نهضت «توابین» با هدف خونخواهی حسین بن علی علیهالسلام و انتقام از قاتلان شهدای کربلا قیام کرد. در این قیام افرادی شمار کشتهشدگان در قیام مختار را بالغ بر 3000 نفر از جمله: عمربن سعد و پسرش شمربن ذی الجوش، حکیم بن طفیل، زیادبن مالک، خولی، منقذبن مره، عبدالله بن اسید، سنان، زیدبن رقاد، مالک بن بشر، حرمله، عمروبن حجاج و...گفتهاند.
این قیام تاریخی طی چند سال اخیر توسط «داوود میرباقری» کارگردان سریال ماندگار «امام علی(ع)» به تصویر کشیده شده و این روزها مراحل پس تولید خود را سپری می کند.«علیرضا علویان» و «ایرج شهزادی» تدوین و صداگذاری این سریال را انجام میدهند.
سریال «مختارنامه» در بیش از چهل قسمت داستان زندگی و قیام «مختار ابو عبیده بن ثقفی» ملقب به ابواسحاق را در مقاطع مختلف زندگی وی روایت میکند.
* ... و ناگهان «مختارنامه» پیش آمد
به گزارش فارس، داوود میرباقری که این روزها مشغول نظارت بر تدوین سریال است، درباره ساخت این سریال گفت: من برخی از خط کشیها را قبول ندارم. مسیر حرکت در نهایت قرار است مرا به جایی برساند که باید برسم. این جور وقتی نگاه میکنم، کار برایم عزیز میشود. جزء به جزء آن برایم عزیز میشود و آن قدر به آن وابسته می شوم که اگر ببینم یک جای کار کدر است، خش بردار است و آن طور که میخواهم نیست، آن را به هم میریزم.
وی افزود: ساخت این جور کارها، قسمت آدمهاست و به این مساله خیلی معتقدم و بین ترین و روشن ترین آن هم همین سریال مختار است. من اصلا در فکر و ذهنم نبود و داشتم آماده می شدم که سریال سلمان را بسازم و در مسیر پیش تولید آن کار، ناگهان «مختارنامه» آمد وسط و به هر حال شرایطی پیش آمد که من را به این سمت حول داد و 7 الی 8 سال مرا درگیر خود کرد.
میرباقری ادامه داد: الان 6 الی 7 ماه است که ما کار تصویربرداری را به پایان رسانده و وارد مرحله پس تولید شدهایم. با توجه به حجم بسیار زیاد کار الان حدود 30 اپیزود را در تدوین بستهایم و همزمان مراحل فنی دیگر نیز ادامه دارد، اما یک بخشی از بخش پس از تولید که به نظر من حساسترین بخش کار است، بخش جلوه های ویژه است که در این بخش، متأسفانه تا به حال هیچ اتفاقی نیفتاده است و کم کم دارد دیر میشود. مقداری مسائل و مشکلات مالی باعث شده تا نتوانیم این بخش را همزمان با تدوین راه اندازی کنیم. این مرحله از لحاظ فنی بسیار پیچیده است و کار به شیوه 35 میلیمتری شده و برگردان این کار برای کامپیوتر و انجام عملیات فنی روی آن و برگردان دوباره آن به فیلم پیچیده و پرهزینه است. الان تنها مساله نگران کننده کار در پس تولید همین بخش است و بخش های دیگر هیچ مسالهای ندارد و با سرعت و دقت و حساسیت جلو میرویم.
کارگردان مجموعه تلویزیونی «امام علی(ع)» اظهارداشت: برای این که بتوانیم یک پلان را قابل قبول دربیاورید و یک فضایی را به مخاطب منتقل کنید، 10 الی 15 ثانیه میتوانید و وقت دارید که یک نما را برداشت کنید و همان فضا را از لحاظ باورپذیری به مخاطب منتقل میکنید. جلوههای ویژه همین ویژگی کامپیوتری نیز همین ویژگی را دارد. ممکن است حجمش خیلی زیاد نباشد، اما هنری است که از جهات مختلف، ابعادش، اندازهاش و اتفاقی که در آن میافتد، محاسبه شده تا در این زمان کم بهترین اثرگذاری را داشته باشد.
وی تصریح کرد: مختار در مجموع حدود 20 هزار پلان دارد که فکر می کنم روی حدود 200 پلان باید اصلاحاتی صورت بگیرد و چون فکر میکردم سیکل پیچیده باشد، سعی کردیم 80 درصد اتفاقاتی را که میافتد، سرصحنه بازسازی کنیم و آنهایی که نمیشد را بناست با کامپیوتر بازسازی کنیم. در حقیقت قرار نیست کامپیوتر چیزی را از بنا برای ما بسازد بلکه یک پلان هایی را ترمیم و اصلاح میکند.
میرباقری با بیان این که متاسفانه یک تصوری وجود دارد که وقتی کار فیلمبرداری سریالی تمام میشود، آن هم سریالی مثل مختار که پروژه بسیار سخت و پیچیدهای است، انگار دیگر تمام شده، بیان داشت: مرحله پس تولید بسیار حساستر است و حساسیتاش اگر بیشتر از تولید نباشد، کمتر از آن نیست. نمی شود در این مرحله کار را تمام شده تلقی و آن را رها کرد.
* از ریشههای موسیقی سنتی تا تمهای عاشورایی
وی همچنین درباره موسیقی سریال «مختارنامه» اظهارداشت: ما بعد از مذاکرات بسیار زیاد و گذراندن مراحل مقدماتی و مذاکره با یکسری از آهنگسازها، به این نتیجه رسیدیم که آقای توسلی بیش از دیگران انرژی و انگیزه برای کارکردن دارد. حقیقتش در موسیقی مثل بخشهای دیگر سریال بیشتر به دل آدمها تکیه کردم تا به فن و دانش و تواناییشان. البته این بدان معنا نیست که تواناییها را نادیده بگیرم، اما به این نتیجه رسیدم که او انرژی کافی را دارد و جلساتی داشتیم و با علاقه بسیاری سرصحنهها حضور پیدا میکرد که فکر میکنم خیلی موثر است و من قطعههایی را شنیدم که بسیار درخشان بود و امیدوارم یک موسیقی فوقالعاده را در این کار بشنویم.
میرباقری ادامه داد: با توجه به این که بخشی از مختارنامه از لحاظ محتوایی به کربلا برمی گردد، ریشههای بسیار زیاد و زمینههای بسیاری داشتیم و کافی است شما به موسیقی نوحههای تاریخ که در راستای واقعه عاشورا ساخته شده، توجه کنید. ما هم در همین راستا تحقیق و کاوش کردیم و علاقهمند بودم که ریشههای موسیقی «مختارنامه» به نوعی به ریشههای موسیقی سنتی برگردد.
وی تصریح کرد: به هرحال موسیقی کار تمهای مختلف دارد و در بخشی که بیشتر عاشورایی است، از این بخش استفاده میشود و بقیه نیز ریشههای عربی دارد و به هرحال با فضاهای متفاوت و شخصیتهای متفاوت به موسیقیهای مختلفی نیاز خواهیم داشت و همه اینها را تفکیک کردهایم. فعلا آنچه شنیدم و آنچه که ساخته شده، تمهای عاشورایی دارد.
* تا تابستان سال 89 روی آنتن میرود
کارگردان مجموعه تاریخی «مختارنامه» همچنین درباره زمان پخش این سریال نیز گفت: به صورت طبیعی باید پس از مجموعه «در چشم باد» نوبت به پخش مختار برسد. من هم فکر میکنم زمان خوبی است و حدودا بهار و اوایل تابستان سال 89 است. منتها مشروط به این که اتفاقاتی که بناست بیافتد، ظرف چند روز آینده بیافتد و ما هم بتوانیم سال آینده کار را به پخش برسانیم و دوستان باید قرارداد ببندند تا ما بتوانیم کار را بدون مشکل به پخش برسانیم.
میرباقری در پاسخ به این سوال که اگر امروز سریال مختار را دوباره میساختید، آیا تغییری با آنچه که الان ساخته شده، داشت یا خیر، تصریح کرد: شما آن روزی که تمرکز میکنی و یک سکانس تصویربرداری میکنی، فکر میکنی که ای کاش جایی از آن را تغییر میدادم. اگر حقیقت این تمرکز هنری وجود داشته باشد، این اتفاق طبیعی است و هنرمند در هر لحظه به خلق کردن میاندیشد و خلق کردن کار بدی نیست.
وی ادامه داد: من اگر ساخت مختار را امروز شروع می کردم، جور دیگری آن را میساختم. اما آنچه الان است، همه توان و فهم و شعور من بوده است و در مرحله ای که درگیر کار بوده ام، چیزی کم نگذاشتهام. حالا ممکن است بگویم شاید می توانستم بهتر بسازم اما در آن موقع بضاعت من در همین اندازه بود و از این سریال بیش از همه آنچه که ساخته ام، رضایت دارم و به آنچه که می خواستم رسیدم و انشاء الله این احساس در زمان پخش نیز به مخاطب منتقل شود.
* میرباقری یکی از پیشقدمان است
به گزارش فارس، اکبر زنجان پور که در این سریال نقش سعید ابن مسعود ثقفی، عموی مختار را بازی می کند، درباره این سریال گفت: هم متن، هم کارگردانی، هم بازی ها، فضاسازی ها و... همه به دقت بسیار انجام شده است.
همچنین امید زندگانی نیز که ایفاگر نقش مسلم در سریال مختار است، اظهارداشت: مسلم را همه از طریق تعذیه و مداحی ها می شناسند. این مساله کار بازیگر را سنگین تر می کند. اینکه تصوری از حضرت مسلم دارند و اینکه من بتوانم در ارائه این تصویر موفق باشم، کار را مشکل تر میکند. ضمن اینکه من باید افکار آقای میرباقری را درست انتقال بدهم و توقعی که از این شخصیت دارند را درست انتقال بدهم. من مطمئنم که کارهای آقای میرباقری همه خوب هستند و این کار در راس قرار خواهد گرفت.
مهدی فخیمزاده نیز که خود ساخت مجموعه تاریخی «تنهاترین سردار» را در پرونده کاری خود دارد، درباره مجموعه مختار گفت: میرباقری یکی از پیش قدمان این کار است. یعنی او قبل از اینکه من هم این کار را انجام بدهم، او اینگونه کارها را انجام میداد و پیشکسوت این کار است. انگیزه دارد و شناخت بالایی دارد. فکر میکنم سالها بگذرد و نتوان آن را تکرار کرد و معنای واقعی کار فاخر که میگویند مختار است و حاصل شناخت، خلاقیت و درک یک فیلمساز از تاریخ و تلاش و صبر و حوصله چندین سالهاش است و کار موفقی است که باعث افتخار همه است.
* مختار یک علوی دوآتشه است
مختار یک علوی دوآتشه است که عشق و ارادت زیادی به خاندان پیامبر دارد. سیاست مداری کهنهکار و باهوش و در عین حال جنگاوری بینظیر است. مختار سیاست را خوب میشناسد. فرمانده کاردانی است و در شجاعت و بیباکی بیمثال است.
شهرت مختار به دلیل قیامی است که پس از واقعه عاشورا با هدف خونخواهی از شهدای دشت کربلا توسط او شکل گرفت و به پیروزی رسید. در زمانی که مردم کوفه از امام حسین(ع) برای آمدن به کوفه دعوت کردند؛ او و قبیلهاش نیز به طرفداری از امام حسین(ع) حرکت خود را آغاز کردند. اما مختار توسط عبیداللهبنزیاد دستگیر و روانه زندان شد. او در روز عاشورا در زندان بود.
توطئه بنیامیه برای قتل او به نتیجه نرسید و در نهایت او بعد از آزادی از زندان، با شعار یالثارات الحسین(ع) قیام خود را علیه اشقیاء کربلا آغاز کرد. قیامی که به قصاص تمامی قاتلان کربلا و در نهایت تشکیل حکومتی شیعه و عدالت محور منجر شد.
* سریالی در سه بخش
سریال «مختارنامه» سه بخش دارد که در بخش نخست جوانی زندگی مختارثقفی و در دو بخش دیگر میانسالی تا شهادت وی را به تصویر میکشد.
در این مجموعه فریبرز عربنیا، نقش مختار را ایفا میکند و از دیگر بازیگران این سریال به ترتیب حروف الفبا میتوان به اسامی زیر اشاره کرد:
ابراهیم آبادی، داوود آریا، روژان آریامنش، انوشیروان ارجمند، فرهاد اصلانی، محمود اردلان، کریم اکبری مبارکه، عباس امیری، رحمان باقریان، مریم بوبانی، اسماعیل پورستار، پرویز پورحسینی، معصومه تقیپور، علی جاویدفر، محمود جعفری، بهناز جعفری، صدرالدین حجازی، شهرام حقیقتدوست، محمدرضا حقگو، الهام حمیدی، میرصلاح حسینی، علیرضا خندان، اسماعیل خلج، حسین خانیبیک، مسعود خدابخشیان، ماهچهرهخلیلی، آهوخردمند، حبیب دهقاننسب، نصرت دستمردی، جعفر دهقان، رضا کیانیان، رضارویگری، داوود رشیدی، بهزاد رحیمخانی، امین زندگانی، جواد زیتونی، فریدون سورانی، محمدعلی سلیمانتاش، بهرام شاهمحمدلو، جمشید شاهمحمدی، عنایت شفیعی، ولیالله شیراندامی، رامونا شاه، محمد صادقی، شهرزاد صفوی، مهرداد ضیائی، مصطفی طاری، ژاله علو، حمیدرضا عطایی، احمد علامهدهر، شهرام عبدلی، حدیث فولادوند، مهدی فخیمزاده، تورجفرامرزیان، محمدفیلی، هوشنگ قوانلو، فریبا کوثری، حسن کاخی، شهرهلرستانی، مظفرمقدم، حسنمیرباقری، حامد میرباقری،امیر مولوی،صالح میرزاآقایی، حمید مظفری، نسرین مقانلو، احمد نمازی، فرخ نعمتی، عزیز هنرآموز، کاظم هژیرآزاد، محمد یگانه، حسن پورشیرازی، اکبر زنجانپور و... اشاره کرد.
عوامل پشت صحنه این سریال نیز عبارتند از:
نویسنده و کارگردان: داود میرباقری، تهیهکننده: محمود فلاح، نویسندگان اولیه: حسن میرباقری، محمد بیرانوند، مدیر فیلمبرداری: عظیم جوانروح، تدوینگر: مهدی حسینیوند، چهرهپردازی: عبدالله اسکندری، مسعود ولدبیگی، محقق تاریخ اسلام: حجتالاسلام رسول جعفریان.