قرار است هشتمین روز از آخرین دور مذاکرات هستهای در لوزان برای رسیدن به تفاهم و راهحلهای تعیینکننده توافق جامع تا ساعتی دیگر آغاز شود. شب گذشته وزرای خارجه ایران و آمریکا به همراه اشمید نماینده اروپا دیداری بسیار طولانی داشتند و وعده داده شده است که بعد از ساعاتی استراحت، مذاکرات در صبح پنجشنبه نیز ادامه یابد. صالحی و مونیز نیز شب گذشته درگیر مذاکره بودند.
به گزارش «تابناک»؛ پس از سلسله مذاکرات نفسگیر ایران با آمریکا، روسیه، چین، فرانسه، انگلیس و آلمان بر سر برنامه صلح آمیز هستهای ایران در ژنو و وین، اکنون لوزان سوئیس میزبان حساسترین دوران مذاکرات در آستانه فرارسیدن ضرب الاجل 31 مارس 2015 است. تیم مذاکره کننده ایران، چهارشنبه شب مصادف با پنج فروردین وارد سوئیس شد تا به طرفین دیگر برای مشخص شدن فرجام مذاکرات به گفتوگو بنشیند.
در این میان در شرایطی که کشورهای اروپایی با آمریکا تقریباً موضعی مشترک در حمایت از توافق داشتهاند، فرانسه بار دیگر به نیابت از صهیونیستها، موضع مثبتی نسبت به توافق نداشته و این بار، آلمان نیز همراستا با فرانسه شد، هرچند موضع آلمان به مراتب منعطف از فرانسه بود اما در نهایت نشان داد اروپاییها عجلهای برای توافق ندارند!
ایران در قبال پذیرش برخی محدودیتهای موقت و همچنین اجازه نظارت مدیریت شده بیشتر بر برنامه هستهای با هدف نشان دادن صلح آمیز بودن تمامی فعالیت هستهای کشورمان، خواستار لغو کامل تحریمها است و به نظر می آید دو طرف بر سر تحریم های اقتصادی ناشی از مساله هسته ای از هر چهار جهت به تفاهم رسیدهاند اما آنچه هنوز مورد بحث است تحریم های کنگره و شورای امنیت است. با این توافق، دولت آمریکا متعهد می شود تعلیق تحریم ها را تا پایان مدت توافق ادامه دهد.
در روز نخست مذاکرات نشست عمومی کشورهای 5+1 برگزار شد و همزمان نشستهای دو و چندجانبهای میان ایران و آمریکا و همچنین دیگر طرفهای مذاکره برگزار شد؛ نشستهایی که برخی از آنها در ابعاد فنی و برخی دیگر در حوزه سیاسی و دیپلماتیک بود و ادامه این جلسات به روز دوم مذاکرات موکول شد و در روز دوم نیز پس از چند نشست از دو موضوع عمده «تحقیق و توسعه» و «تحریمها» به عنوان اختلافات باقی مانده سخن به میان آمد و در نهایت مشخص شد اگر تا یکشنبه توافق حاصل آید، طرفین برای اعلام توافق به مقر سازمان ملل در ژنو خواهند رفت.
روز سوم مذاکرات با دیدار معاونان وزرای خارجه ایران و آمریکا آغاز شد و سپس نشستهایی میان محمدجواد ظریف با جان کری، فرانک اشتاین مایر و لوران فابیوس وزرای خارجه آمریکا، آلمان و فرانسه برگزار شد و در این میان برخی شایعات در خصوص رسیدن به توافق که در رسانههای صهیونیستی منتشر شد، ارزیابی بدبیانهای در پی داشت و تلاش زودهنگام برای BLAME GAME یا انداختن تقصیر بن بست مذاکرات به گردن ایران تلقی شد.
در روز چهارم مذاکرات و برای رسیدن به توافق در موضوعات عمده باقی مانده، بن بستی پیش آمده که حضور وزرای خارجه شش قدرت جهانی نیز در راستای تلاش برای گذر از این شرایط و اخذ تصمیم جدی از سوی کشورهای غربی برای امکان دستیابی به توافق بود اما در روز چهارم نیز تلاش ایران منجر به رفع اختلافهای موجود پیرامون روند تعلیق و لغو تحریمها و حفظ روند توسعه و تحقیقات هستهای نشد.
روز پنجم مذاکرات با نشست حساس مشترک وزرای خارجه 5+1 با وزیرامورخارجه ایران آغاز شد اما در نهایت این نشست حساس نتوانست به نتیجه نهایی منجر شود و در تمام روز پنجم و ششم، زنجیرهای از نشستها برگزار شد که خستگی را در چهره و احوالات طرفین مذاکره کاملاً نمایان ساخته بود؛ مذاکراتی که در طول روز ششم و تا بامداد روز هفتم با برگزاری سه نشست دیگر میان ایران و 5+1 استمرار یافت و در نهایت افقی پیش رو قرار گرفت که ادامه مذاکرات را پرانگیزه نمود.
سرگئی لاوروف وزیر خارجه روسیه ساعت 1:30 بامداد چهارشنبه به وقت لوزان پیش از خروج از هتل محل مذاکرات در لوزان سوئیس به خبرنگار شبکه خبری راشاتودی گفته که مذاکرات به توافق درباره جنبههای کلیدی رسید. لاوروف ادامه داد: «کارشناسان روی متنی که ظریف و موگرینی در چند ساعت آینده اعلام خواهند کرد، مشغول کار هستند.» او همچنین گفت که مسأله تحریمها جزو این مسائل کلیدی است.
روز هفتم مذاکرات نیز بدون انتشار اخبار رسمی و تائید شده گذشت. برخی منابع مدعی شدند که موضوع تحقیق و توسعه هستهای در ایران و نیز مسائل مرتبط با برداشته شدن تحریمها موضوعات اصلی محل اختلاف هستند.
در موضوع تحریمها، منابع غربی مدعی شدهاند که ایران خواستار این است که علاوه بر تحریمهای اقتصادی، تحریمهای ایران در حوزه صدور تسلیحات و نیز واردات کالاهای با مصارف دوگانه برداشته شود. عباس عراقچی مذاکرهکننده ارشد ایران نیز از برداشته شدن تحریمهای اقتصادی، بانکی و مالی در ابتدای کار خبر داد. یک منبع غربی نیز شیوه برگشتن تحریمها در صورت ایجاد خلل در روند اجرای یک توافق احتمالی را مشکلی بزرگ میدانند. این بدان معناست که احتمالا مذاکرهکنندگان از مرحله برداشته شدن تحریمهای شورای امنیت گذشتهاند ولی آمریکاییها از این نگرانی دارند که از این پس امکان تصویب قطعنامهای علیه ایران در شورای امنیت را ندارند.
شامگاه روز چهارشنبه و در آستانه روز طبیعت، مذاکرات ظریف، کری و اشمید این قدر طولانی شد که بیدار ماندن آنها تحت چنین فشار کاری و تا نزدیکی صبح به موضوع بحث رسانهها تبدیل شد. رسانههای غربی نیز مدعی شدهاند که در آستانه پایان مهلت مذاکرات در آخر روز سهشنبه، اوباما به کری وزیر خارجه این کشور دستور داده است که بیتوجه به مهلت مذاکرات، به آن ادامه دهد ولی به طرف ایرانی یادآور شود که این کشور آمادگی کنار کشیدن از مذاکرات را دارد.
باید منتظر بود و دید خروجی نهایی مذاکرات ایران و 5+1 در روز هشتم چه خواهد بود؛ همچنان مذاکرات را لحظه به لحظه از «تابناک» پیگیری کنید.
ir